Er zijn vijf smaken die wij onderscheiden. vijf smaken die gebruikt worden voor het bereiden van een gerecht. Vier van de vijf smaken zijn bij de meeste mensen wel bekend. Dat zijn uiteraard zoet, zout, zuur en bitter. De 5e smaak is iets minder bekend. Meer omdat het moeilijk is om te omschrijven wat deze vijfde smaak nu precies inhoudt. De vijfde smaak is bekend onder de naam Umami.
......
Wat is Umami nou precies? Bij wikipedia staat het volgende omschreven:
Umami is een van oorsprong Japans woord dat 'heerlijkheid' of 'hartig' betekent; het is één van de vijf basissmaken naast zout, zoet, zuur en bitter.
Uit onderzoek, gepubliceerd in 1908, is gebleken dat we een vijfde smaak hebben die gevoelig is voor glutamaat, een van de twintig aminozuren. Glutamaat wordt ook als smaakversterker gebruikt in de vorm van het additief mononatriumglutamaat, tegenwoordig in veel kant-en-klare etenswaren, zoals zoute snacks en bouillonblokjes, te vinden. Over het effect ervan op de andere smaken is weinig bekend. Umami verhoogt de speekselafscheiding en versterkt de hartig zoute en zoete smaken. Umami komt van nature in veel etenswaren voor die vrij glutamaat bevatten, zoals vlees, erwten, belegen kaas en zeewier.
Het zijn vooral aminozuren, de bouwstoffen van eiwitten, en smaakstoffen zoals natriumglutamaat die deze smaakgewaarwording geven.
......
Producten waar o.a. Umami in zit of producten waarmee je de Umami kunt bereiken zijn:
In de oosterse keukens gebruiken ze ook ve-tsin, een smaakvesterker, om de Umami te kunnen bereiken.
Verder bereik je het Umami effect ook door ingrediënten te verhitten, rijpen of te fermenteren.
Er zijn mensen die beweren dat Umami alleen bij vlees te ervaren is. Dit is dus onzin. Rauw vlees bevat namelijk weinig tot geen Umami. Het is de bereiding die er voor zorgt dat Umami waargenomen kan worden.
Umami zorgt er dus voor dat een gerecht heerlijk wordt gevonden... 
Steeds vaker lees je in de media dat mensen minder vlees gaan eten. Zo is het bij mij ook destijds gegaan. Ik ging minder vlees eten tot uiteindelijk een vleesloos bestaan. De vraag of je vlees niet mist in je menu en waarom je geen vlees meer eet wordt vaak gesteld. Heel erg vaak zelfs.
Nee missen doe ik het niet en met mij een heleboel mensen niet. Er zijn zo veel lekker vegetarische gerechten en allemaal hebben ze zo een eigen bite. De variaties die gemaakt kunnen worden met groenten en kruiden is enorm. Door veschillende bereidingsvormen heb je ook variatie in de bite van een gerecht. Smaak en structuur is heel erg belangrijk. Dat is bij alle soorten gerechten. Zeker bij vlees/vis. Dus ook bij een vegetarisch gerecht. Gewoon een stuk vlees/vis zonder kruiden en niet op de juiste manier gebakken/gekookt/gestoofd etc. is ook niet om te eten. De lekkere bite waar altijd over gesproken wordt is dan ook ver te zoeken.
Bij vegetarisch koken komt natuurlijk wel het een en ander kijken. Vegetarisch koken is meer dan alleen maar het vlees vervangen. Bij vlees vervangen gaan we er vanuit dat er iets ontbreekt in een gerecht. Dit is totaal niet het geval bij een goed vegetarisch gerecht. Als je vlees of vis gaat vervangen ben je vlees/vis vervangend aan het koken. Je gaat dan bijvoorbeeld uit van het aardappelen, groenten en vlees principe. Dit heeft niks met vegetarisch koken te maken...
Bij vegetarisch koken heb je diverse maaltijdcomponenten nodig die op ekaar zijn afgestemd en een geheel vormen. Wat weel heel erg belangrijk is zijn eiwitbronnen. Zorg er ook voor dat er altijd wel een eiwitbron aanwezig is. Denk hierbij aan noten, eieren, zuivel, peulvruchten en granen. Je kan dit natuurlijk ook aanvullen met Seitan, Tofu of Tempeh.
Voor het opbouwen van een lekkere, creatieve vegetarische maaltijd heb ik zelf de volgende tips gekregen tijdens een workshop vegetarisch koken dat ik heb gevolgd:
Door meerdere groenten te gebruiken krijg je verschillende voedingstoffen binnen. Groentes bevatten allemaal andere voedingstoffen en vitamines. Door de verschillende structuren van de groenten heb je ook variatie in de bite van het gerecht. Je raakt ook beter verzadigd van de maaltijd. Let op: aardappelen worden ook als groenten gezien.
Wat voor graan je uitkiest ligt volledig aan waar je voorkeur naar uit gaat. Er zijn zoveel verschillende soorten graan. Je kan bijvoorbeeld kiezen voor hele rijst, guinoa, havervlokken of deegwaren van andere granen.
Eiwitten zijn heel erg belangrijk. Een goede vegetarische maaltijd zonder eiwitten is bijna ontdenkbaar. Eiwitten zijn natuurlijk niet alleen in vlees of vis te vinden. Veel eiwitten kun je ook halen uit de volgende producten: noten, zaden, peulvruchten, zuivel, eieren, tofu/tempeh of seitan.
Vetten zijn ook onmisbaar. Gebruik een van de volgende vetten voor de smaak en verzadigingswaarde: olijfolie, sesamolie, notenolie/pittenolie (noten en pittenolie nooit verhitten), roomboter, ghee of kokosvet.
Door gebruik van de juisten hoeveelheid kruiden en specerijen kan je het gerecht in z'n geheel goed afmaken. De hoeveelheid kruiden vind ik zelf altijd moeilijk om weer te geven. Dit is smaaksgebonden. Richtlijnen volgen en zelf nog toevoegen is altijd beter. Maar 1 ding is zeker. Met de juiste kruiden, maak je het gerecht compleet.
De bereiding ligt volkomen aan wat je wilt bereiken met je gerecht. Wat wil je maken. Je kan natuurlijk meerdere bereidingstechnieken gebruiken voor een gerecht. Zeker aan te raden als je iets speciaals wilt maken en als je verschillende bites wilt bereiken.
Bij de bereiding van elk gerecht is het hebben van aandacht natuurlijk ontzettend belangrijk. Dit is terug te proeven in het gerecht.
Zo zie je maar. Het is niet erg om geen vlees te eten. Er zijn zoveel veschillende natuurlijke producten waarmee je een volwaardig gerecht kan maken. Natuurlijk zullen er altijd mensen zijn die blijven zeggen dat ze de structuur en smaak van vlees missen in een gerecht. Structuur van vlees, ja daar kan niks aan veranderd worden, maar de smaak. Vlees wordt pas smakelijk als je het gekruid hebt. Stom alleen een stuk vlees in de pan en braad het zonder kruiden, je zult zien dat dit stukje vlees dan ook meteen minder smaakt. Eigenlijk helemaal niet lekker.
Voor heel veel mensen is het nog niet bekend wat een dag zonder vlees al voor de wereld kan betekenen. Er is een tekort aan voedsel, niet in de westerse wereld natuurlijk, daar is een overschot. Zo erg zelfs dat er veel te veel wordt weggegooid.
En niet alleen het tekort aan voedsel is een probleem. Veel landbouwgrond wordt tegenwoordig gebruikt voor het verbouwen van veevoer. Grond waar ook heel goed voedsel voor mensen op verbouwd kan worden.
De hoeveelheid vlees gaat alleen maar toenemen. Er komt een steeds grotere vraag wereldwijd. In landen waar voorheen vlees niet te betalen was voor de bevolking, begint ook een steeds grotere vraag te komen. Mensen hebben en krijgen het steeds beter. Meer landen worden welvarender. Logisch dat mensen dan ook luxere producten willen eten. Vlees is en blijft wat dat betreft een echt luxe product. Iets wat veel mensen uit de westerse wereld zich niet kunnen voorstellen trouwens. Vlees een luxe product. Laat me niet lachen.... Echt niet!
Gemiddeld eet een mens zo’n 40 kg vlees per jaar. Amerikanen spannen qua vleesconsumptie echt de kroon. Die zitten op gemiddeld 120 kg per persoon per jaar. In de armere landen ligt de vlees consumptie op ongeveer 20 kg per jaar. Dit geeft natuurlijk al aan dat vlees welvaart voedsel is.
De komende jaren zal over de hele wereld vleesconsumptie alleen maar toe gaan nemen. De VN voedselorganisatie denkt dat binnen 40 jaar het eten van vlees zal zijn verdubbeld. Meer vleesconsumptie heeft gevolgen voor het klimaat. Een oerwoud dat 6 keer zo groot is als de provincie Friesland is nodig en zal worden ontruimd om plaats te maken voor het vee.
Naast dat veel land nodig is voor het huisvesten van vee en het verbouwen van veevoer, heeft het ook grote gevolgen voor het milieu. Het produceren van vlees brengt grote vervuiling teweeg. Alle dieren die de mens eet zorgen samen over de hele wereld voor 18% van de broeikasgassen. Er wordt altijd gedacht dat auto’s en andere gemotoriseerde voortuigen op de weg de grote vervuilers zijn, maar die zijn verantwoordelijk voor 13%. Dat is toch wel een verschil....
1 dag in de week geen vlees eten zal al veel uitmaken. Als iedereen 1 dag per week geen vlees zou eten, dan is er minder vee nodig. Dit houdt in minder uitstoot van broeikasgassen.
Er zijn landen waar restaurants mee werken aan het 1 dag per week geen vlees eten dag. Op die dag zijn er alleen vegetarische gerechten te bestellen. Als in Nederland de restaurants dit ook zouden doen en als iedere Nederlander ook 1 dag per week geen vlees zoud eten, dan zou de Nederlandse overheid in 1 keer de klimaatdoelstellingen halen.
Verwonderlijk om te zien, wat 1 dag per week geen vlees eten al kan betekenen voor de wereld...
Wie zijn dat toch, wat zijn dat toch voor mensen? Ik snap het niet ik, kan er niet uit wijs.
De eerste twee regels van een kinderen voor kinderen liedje uit 1981. We zijn nu ruim 30 jaar verder en helaas wordt er nog steeds volop bont gedragen.
Helaas moet ik toegeven dat ik zelf vroeger ook een bontjas heb gehad. Een van konijnenbont. Dit was dus precies in de periode dat dit liedje van kinderen voor kinderen er was. Ik had de jas uiteraard gekregen van m'n moeder. Nog voordat kinderen voor kinderen met dit liedje tevoorschiijn kwam. Ik was een meisje van 6-7 jaar oud, zat destijds op judoles en in de kleedkamer werd dit liedje toen gezongen. Vreselijk vond ik het. Wilde die jas uiteraard niet meer aan. Gelukkig was de kwaliteit niet al te best, dus lang heel is die jas niet geweest.
Een ding is zeker, dit is iets wat ik nooit zal vergeten.
We weten allemaal dat jassen met een bontkraag momenteel heel erg in de mode is. Een jas kopen zonder zo'n kraag is bijna mission impossible. Veel van de kragen zijn van wasbeerbont (afkomstig uit China, waar die arme beestjes soms levend gevild worden. Dit omdat er een enorme vraag is) of coyotebont (afkomstig uit Canada, waar ze gevangen worden dmv wildklemmen. Beesten zitten soms dagen vast in zo'n klem voordat ze eruit gehaald worden. Een langzame, hongerige pijnlijke dood). Natuurlijk zijn er ook jassen met nepbont, maar die beginnen toch echt zeldzaam te worden.
Afgelopen maandag kwam een collega op het werk. Trots laat ze haar nieuwe jas zien. En uiteraard zit er een bontkraag op. Ik had dit wel gezien, maar heb er geen vragen over gesteld. Had gewoon even geen zin in die discussie. Even later laat ze haar jas ook aan een andere collega zien. Vertelde erbij dat ze op het moment dat ze de jas kocht wel gevraagd heeft of de kraag van echt bont is. Dit blijkt dus het geval te zijn. Een beetje twijfelen, want tja, echt bont kan natuurlijk niet, maar ze wilde de jas toch echter graag hebben, dus heeft ondanks dat het een echt bontkraag is de jas gekocht.
Dit snap ik dus niet. Ik zou de jas meteen terug gehangen hebben (al zou ik de jas niet eens uit het schap gehaald hebben, vanwege de kraag). Je valt erover, maar koopt het vervolgens toch. Zo houd je natuurlijk die bont-industrie levend.
Ik doe daarom deze oproep:
Koop asjeblieft geen jassen of andere kledingstukken met bont erin verwerkt. Denk aan het leed dat alle dieren wordt aangedaan. Alleen maar vanwege een warme jas/ kleding dat je aan wilt trekken. Er zijn zoveel goede alternatieven!!
Recepten samenstellen, uitproberen, aanpassen en ga zo maar door. Ben er maar druk mee. Aanstaande vrijdag heb ik er zelfs een dag vrij voor genomen. Een dagje aan m'n website werken. Dit is echt hard nodig. Want er staan nog veel te weinig recepten op de site.
Aanpassingen gaan binnenkort dan ook nodig zijn. Zeker als er meer recepten op komen te staan. Een zoek optie wil ik nog gaan toevoegen. Nu is dit nog niet echt nodig, maar als er meer recepten wordt dit natuurlijk anders.
Vandaag al een recept klaar gezet. Morgen ga ik deze maken. De vegetarische Enchilada's. Beetje na zitten denken over wat er allemaal in moet. Wat krijg ik als ik het bij de Mexicaan bestel. Wat vind ik lekker en hoe zou ik het zelf willen maken. Dit heb ik nu opgeschreven en als het goed bevalt morgen, zal deze morgenavond bij de hoofdgerechten te vinden zijn.
De voorgerechten moet ik ook nodig aan gaan beginnen. Zitten in m'n hoofd, maar heb het tot de dag van vandaag nog niet opgeschreven. Ook deze zal ik eerst weer even willen proberen voordat ik ze op de site neerzet. Ik ben nogal van de losse hand koken. Tja, en dat is niet handig in een recept. Een beetje van dit en een beetje van dat is uit den boze...
Een uitdaging dus voor me, om de gerechten goed op te schrijven, zodat het voor iedereen goed te bereiden is. Het is in ieder geval niet onmogelijk..
Heb je ook iets lekkers en vegetarisch.. Laat het me weten. 1 nagerecht al van iemand ontvangen. Die komt de komende week waarschijnlijk ook al op de site. Even uitproberen en dan zien jullie het vanzelf verschijnen...
Er zijn vele argumenten om tegen dierproeven te zijn. Twee grote redenen daarvan zijn:
Heel veel experimenten worden op ratten en muizen gedaan. Dit is behoorlijk merkwaardig, aangezien mensen weinig overeenkomsten hebben met het DNA van muizen en ratten. Het DNA van de chimpansee heeft meer overeenkomsten met het DNA van de mens, wel 98.4%. Er is dus maar een verschil van 1.6% die toch meer uitmaakt dan dat je zou denken. Het verschil van 1.6% zorgt er o.a. voor dat de chimpansee immuum is voor een aantal voor mensen dodelijke ziektes zoals bijvoorbeeld HIV.
Wetenschappers gaan gewoon door met het testen op de chimpansee, terwijl ze weten dat dit kleine percentage verschil toch echter veel uitmaakt in de uitslag van de testen.
In het flimpje beneden wordt dit allemaal uitgelegd en verder onderbouwd. Er wordt verteld over slechte en goede wetenschap wat dierproeven betreft. Er zijn andere mogelijkheden. Natuurlijk zijn de alternatieven ook niet 100% betrouwbaar. Maar laten we eerlijk zijn. Dat zijn de dierproeven ook niet en toch wordt dit gedaan!
2012